FANDOM


Rozwój terytorialny miasta Edytuj

Do początku XIX w. Bydgoszcz obejmowała miasto lokacyjne w obrębie murów miejskich oraz 3 przedmieścia: Gdańskie, Kujawskiei Poznańskie. Od czasów Księstwa Warszawskiego (pocz. XIX w.) zaludniło się kolejne przedmieście: Okole, gdzie zbudowano kanał bydgoski. Z kolei od 1820 r. rozpoczęto zabudowę przedmieścia gdańskiego, wytyczając ul. Gdańską. W połowie XIX po wybudowaniu kolei i budowie dworca głównego na Bocianowie zabudowa przedmieścia gdańskiego zintensyfikowała się. Wytyczono ul. Dworcową i przyległe, wzdłuż których budowano wysokie, efektowne mieszczańskie kamienice. Od połowy XIX zaczyna się rozwój terytorialny miasta. Przyłączano bliskie przedmieścia po północnej stronie Brdy w celu umożliwienia zabudowy. Żywiołowy wzrost zaludnienia przeżyły gminy podmiejskie: Szwederowo, Wilczak, Jachcice, Okole, Bielawy, Bartodzieje i inne. Terenów tych nie przyłączano do miasta aż do 1920, kiedy nastąpiło generalne 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Przyłączono wreszcie tereny i tak od dawna związane z miastem, gdzie znajdowała się większość bydgoskich przedsiębiorstw przemysłowych i mieszkała większość pracowników. W 1939 r. na 143 – tyś. ludność miasta, tylko połowa mieszkała w centrum (dawnym terenie administracyjnym z 1910 r.)

Jak przyłączano kolejne obszary: 1851 - Bocianowo, Żupy (80 ha) – przyrost powierzchni miasta 45 %, teren dzisiejszego Śródmieścia

1867 - Bocianowo II, Grodztwo (265 ha) – przyrost 103%, teren dzisiejszego Śródmieścia

1876 - Jachcice, Ludwikowo, część Okola i Szwederowa, Błonie, Nowy Dwór, Bielice (283 ha) – przyrost 54%, najbliższe miastu przedmieścia od strony zachodniej i południowej

1907 - reszta Okola i Szwederowa, Wilczak, Bielawy, Skrzetusko (42 ha) – przyrost 5%, najbliższe miastu przedmieścia ze wszystkich stron

1920 - reszta Bielaw, Bartodzieje Wielkie i Małe, Zimne Wody, Fordonek, Czersko Polskie, Rupienica (5793 ha) – przyrost 685%, wszystkie związane z miastem przedmieścia i wsie robotnicze o zaludnieniu wówczas ok. 22 tyś. osób, generalne, prawie 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Chwilowo Bydgoszcz była drugim miastem pod względem powierzchni w RP, potem w okresie międzywojennym plasowała się na 5 miejscu w kraju

1954 - Opławiec, Prądy, Łęgnowo i Żółwin (4340 ha) – przyrost 65%, słabo zaludnione tereny zachodnich przedmieść i zalesione tereny niemieckiej fabryki DAG

1959 - Osowa Góra (512 ha) – przyrost 5%, wieś – wówczas słabo zaludniona (dzisiaj osiedle 10 tyś. mieszk.)

1961 - Janowo, Las szubiński, las przy Grunwaldzkiej (489 ha) – przyrost 4%, tereny leśne

1973 - Fordon (830 ha) – przyrost 7%, miasteczko oraz tereny między Fordonem, a Brdyujściem o zaludnieniu łącznie ok. 9 tyś. osób, miejsce wyznaczone na Zespół Szkół Wyższych oraz nową dzielnicę mieszkaniową

1977 - część terenów gmin Osielsko i Solec Kuj., Czarnówczyn, Łoskoń, Smukała Dolna, Łęgnowo, Plątnowo, Mariampol, część Wypalenisk, Myslęcinek, Niemcz, gminie Nowa Wieś Wlk oddano część lasu (4639 ha) – przyrost 36%, słabo zaludnione tereny w północnej części miasta, oraz dwie wsie w południowo- wschodniej części miasta. Celem było m.in. umożliwienie budowy wielkiej dzielnicy mieszkaniowej Nowy Fordon z obiektami towarzyszącymi: oczyszczalnią ścieków i elektrociepłownią

Widać z powyższego zestawienia, że w 1920 r. Bydgoszcz przyłączyła wszystkie przedmieścia przemysłowe, powiększając swoje terytorium prawie ośmiokrotnie. To wtedy zyskała znaczne tereny, których zagospodarowywanie trwało do lat 80-tych XX w. Przyłączenie Fordonu o wojnie było uzasadnione koniecznością budowy dzielnicy mieszkaniowej, dla której nie było terenów na obszarze macierzystym. Przyłączony obszar Fordonu zamieszkiwało ok. 9 tyś. ludzi. Rozwój Bydgoszczy i budowa nowej dzielnicy sprawiła, że dzisiaj Fordon zamieszkuje 70 tyś. osób. Obecnie obszar miasta w stosunku do liczby ludności jest mniejszy od średniej, w porównaniu z innymi miastami. Taką samą gęstość zaludnienia posiada Wrocław i Poznań, a mniejszą mają m.in.: Zielona Góra, Olsztyn, Katowice, Kielce, Gdynia, Toruń, Gdańsk, Częstochowa, Gorzów Wlkp, Włocławek, Bielsko Biała, Szczecin, Opole i inne.

Zabudowa Edytuj

W Bydgoszczy zabudowa ma charakter zróżnicowany. Wbrew obiegowym opiniom nie dominują blokowiska bardziej, niż w innych miastach. Wg spisu powszechnego z 2002 r. w Bydgoszczy zasiedlonych jest 127,4 tyś. lokali Z tego:

  • wybudowane przed 1944 r.: 20%
  • wybudowane w latach 1945-1970: 25%
  • wybudowane w latach 1971-1988: 41%
  • wybudowane w latach 1989-2002: 14%

Udział mieszkań przedwojennych i starszych jest większy, niż w Toruniu i Włocławku. Natomiast mniejszy jest udział wielkiej płyty. Dla Bydgoszczy wynosi 41%, dla Torunia 44%, dla Włocławka 46%. Świadczy to o tym, że infrastruktura miejska Bydgoszczy w II połowie XIX wieku i okresie międzywojennym była bardziej rozbudowana niż w innych miastach regionu. Po II wojnie światowej Bydgoszcz rozwijała się intensywnie, ale nie bardziej od innych miast. Z kolei wśród gmin podbydgoskich szczególnie wyróżniają się: Osielsko, Białe Błota i Nowa Wieś Wielka, które mają najmniejszy udział starego budownictwa (14- 23%) i największy budownictwa po 1989 r. (25-30%) .

Jak w okresie po 1945 r. rozwijało się w Bydgoszczy budownictwo mieszkaniowe: - do 1949 – zbudowano tylko 171 lokali - lata 50-te - 29 tyś. izb (Leśne, Kapuściska, Skrzetusko, Błonie) - lata 60-te - 67 tyś. izb (Błonie, Skrzetusko, Bartodzieje, Wyżyny, Kapuściska, Leśne, Szwederowo oraz zespoły mieszkalne przy Nakielskiej, Chodkiewicza, Stromej, Powstańców Wlkp) - lata 70-te - 113 tyś. izb (Szwederowo, Wzg. Wolności, Wyżyny, Kapuściska, Bartodzieje) Zaczęły kończyć się wolne tereny pod budownictwo. Dlatego zaplanowano dzielnicę Fordon dolny na 80 tyś. mieszkańców i górny na następne 80 tyś. mieszkańców - lata 80-te budowano w Fordonie na osiedlach: Bohaterów, Bajka, Szybowników, Przylesie (ok. 40 tyś. izb) jak również zakończono rozbudowę na Szwederowie- Południe oraz Wzgórzu Wolności - w latach 1990-1995 kontynuowano budowy w Fordonie na os. Tatrzańskim i zaczęto budować os. Nadwiślańskie. Od 1992 r. budynki zaczęto wznosić metodą tradycyjną za pieniądze przyszłych właścicieli, bardziej urozmaicone, jak również domki szeregowe i wille. Intensywnie zabudowywała się Osowa Góra, wznoszono też budynki na tzw Nowym Szwederowie i Górzyskowie - w latach 1995-2004 zbudowano ok. 35 tyś. izb, większość w domach wielorodzinnych plombowych na kilkunastu bydgoskich osiedlach oraz w dzielnicach domów jednorodzinnych

W całym okresie PRL budownictwo jednorodzinne stanowiło 15-20% ogółu wybudowanych mieszkań. W 1961 wyznaczono w zachodniej Bydgoszczy 2,5 tyś. działek budowlanych pod budownictwo jednorodzinne. Na osiedlach Miedzyń, Jary, Czyżkówko, Osowa Góra, Jachcice, Glinki, Piaski, Smukała i innych do dzisiaj nie ma ani jednego, bądź są tylko sporadyczne bloki wielorodzinne. W 1958-62 powstały osiedla domków jednorodzinnych Spokojne przy ul. Toruńskiej, spółdzielcze przy Nakielskiej i Kaplicznej. Obecnie co 3 mieszkanie w Bydgoszczy stanowi własność osób fizycznych, natomiast więcej niż połowa: spółdzielcze lub zakładowe.

Obecnie na kilkadziesiąt osiedli w Bydgoszczy więcej niż połowa ma zabudowę, gdzie brakuje bloków mieszkalnych z lat PRL, a kilka osiedli zabudowano od podstaw po 1989 r. np. os. Tatrzańskie, Nadwiślańskie, Eskulapa, Piaski, część Osowej Góry. W wielu osiedlach po 1989 r. realizowano zabudowę plombową, głównie na Szwederowie, Górzyskowie, które zmieniło całkowicie charakter, Okolu, Wzgórzu Wolności, Wyżynach, Bartodziejach, Błoniu, Jarach, Bielawach, Kapuściskach, Fordonie, Czyżkówku, Osowej Górze, którą po 1989 co najmniej dwukrotnie rozbudowano. Budownictwo jednorodzinne rozwijało się na osiedlach zachodniej Bydgoszczy, Fordonie, a od połowy lat 90-tych zaczęto masową zabudowę przedmieść: Białych Błót, Osielska, Żołędowa, Maksymilianowa, Jarużyna, Brzozy, Prądocina, Osówca, Przyłęk, Ciela, Zielonki, Kruszyna i innych miejscowości. Obecnie sąsiadujące z Bydgoszczą od południowego-zachodu i północy osiedla stanowią jakby nowe samorzutnie tworzące się dzielnice mieszkaniowe.

Reasumując:

  • Dzisiejszy obraz terytorium Bydgoszczy powstał w przybliżeniu już w 1920 r.
  • Bydgoszcz charakteryzuje duże Śródmieście z zabytkową zabudową
  • mniej niż 50% obszaru miasta ma zabudowę blokową wielorodzinną z okresu PRL
  • osiedla górnego tarasu mają atrakcyjną zabudowę blokową (rewitalizowane wieżowce na skarpie dodają atrakcji krajobrazowi)
  • cała zachodnia strefa miasta ma charakter budownictwa jednorodzinnego
  • przedmieścia willowe kształtują się samorzutnie na przedmieściach w sąsiednich gminach
  • kilka osiedli zbudowano od podstaw po 1989 r., a niektóre zmieniły charakter

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki