FANDOM


Bydgoszcz położona jest na styku dwóch dużych jednostek geobotanicznych: Pasa Wysoczyzn Pomorskich i Pasa Wielkich Nizin Środkowopolskich. Następstwem tego jest znaczne zróżnicowanie szaty roślinnej okolic miasta:

  • bory sosnowe porastające obszary wydmowe na południe od miasta,
  • lasy mieszane na wysoczyznach na północ od miasta,
  • roślinność kserotermiczna na skarpach doliny Wisły i Brdy oraz na obszarach piaszczystych terasów pradoliny Noteci-Wisły
  • łąki i torfowiska w pradolinie Noteci (na zachodzie) oraz na rozległych obszarach bydgoskich łąk nadnoteckich na południowy zachód od miasta
  • lasy łęgowe na terenach zalewowych doliny Wisły, na dawnych wyspach (kępach) wiślanych: Wielkiej i Małej, w Brdyujściu i dolinie Brdy

Dowodem obecności walorów przyrodniczych jest nagromadzenie rezerwatów, stref chronionego krajobrazu oraz położenie w obrębie miasta Parku Krajobrazowego Doliny Dolnej Wisły. 35% powierzchni Bydgoszczy jest obszarem prawnie chronionym co jest bardzo dobrym wynikiem na polskie warunki.

Udział obszarów prawnie chronionych w powierzchni miasta (na 40 miast powyżej 100 tyś.):

1. Koszalin: 44,6%

2. Kielce: 39,6%

3. Bielsko Biała: 35,8%

4. Bydgoszcz: 34,9%

5. Gdynia: 32,0%

6. Rybnik: 30,2%

7. Poznań: 28,5%

8. Elbląg: 28,2%

9. Warszawa: 23,6%

10. Gdańsk: 22,9%

RezerwatyEdytuj

W pobliżu Bydgoszczy znajduje się kilkadziesiąt rezerwatów przyrody, należących do czterech różnych jednostek przyrodniczo-geograficznych. W nawiasie odległość od granic miasta.

REZERWATY DOLINY BRDY I WYSOCZYZNY ŚWIECKIEJEdytuj

Dolina Rzeki BrdyEdytuj

1682 ha, utworzony w 1994 r. – rezerwat krajobrazowy dla ochrony doliny rzeki Brdy o wyjątkowych walorach przyrodniczych i krajobrazowych (na północ od Bydgoszczy)

AugustowoEdytuj

7 ha, utworzony w 1963 r. – stanowisko wierzby borówkolistnej na torfowisku pomiędzy suchymi borami sosnowymi i polami uprawnymi (8 km)

REZERWATY NADWIŚLAŃSKIEEdytuj

Wielka Kępa OstromeckaEdytuj

28 ha, utworzony w 1953 r. - dobrze zachowany fragment lasu łęgowego z udziałem olszy i klonu polnego na terenie zalewowym (1 km).

Las MariańskiEdytuj

32 ha, utworzony w 1958 r. - grąd zboczowy z licznie występującymi źródliskami (4 km).

ReptowoEdytuj

4 ha, utworzony w 1962 r. – kolonia czapli siwej (7 km). ====L i n j e" - 12 ha, utworzony w 1956 r., śródleśne torfowisko, którego część (6 ha) to rezerwat ścisły, z jedynym na Niżu Polskim stanowiskiem brzozy karłowatej (12 km).

Parów CieleszyńskiEdytuj

36 ha, projektowany, – głęboki rozgałęziony parów, z unikatowym stanowiskiem zlepieńców i piaskowców plejstoceńskich, unikalnych w tej części Polski zespołów roślinnych z rzadkimi gatunkami roślin. (18 km)

KozielecEdytuj

15 ha, projektowany, – unikalne rośliny kserotermofilne i ich zespoły porastające skarpy Doliny Fordońskiej, m.in. len austriacki (Linum austriacum), gatunek wpisany do "Czerwonej Księgi Roślin Naczyniowych". (11 km).

Mała Kępa OstromeckaEdytuj

(116 ha), dobrze zachowany fragment lasu łęgowego na terenie zalewowym z miejscami lęgowymi licznych gatunków ptaków (1 km).

REZERWATY NADNOTECKIEEdytuj

Dziki OstrówEdytuj

75 ha, utworzony w 1977 r. – dąbrowa z rzadkim gatunkami runa porastająca wzniesienie wydmowe otoczone kompleksem łąk nadnoteckich (9 km).

Ostrów PszczółczyńskiEdytuj

17 ha, utworzony w 1974 r., fragment lasu liściastego o charakterze naturalnym z udziałem lipy szerokolistnej, nad brzegiem Noteci (11 km).

TarkowoEdytuj

0,3 ha, utworzony w 1958 r., fragment boru świeżego w kotlinie Toruńsko-Bydgoskiej ze stanowiskiem wiśni jkarłowatej

Skarpy ŚlesińskieEdytuj

14 ha, utworzony w 2001 r., – zbiorowiska roślinne o charakterze stepowym z rzadkimi i chronionymi gatunkami roślin (14 km).

KruszynEdytuj

73 ha, utworzony w 1997 r., ochrona zalesionych zboczy Pradoliny Noteci, wyjątkowe walory krajobrazowe, dobrze zachowane fragmenty typowo wykształconych grądów zboczowych (6 km).

Las MinikowskiEdytuj

48 ha, utworzony w 2001 r., – las grądowy na zboczu Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej o wyjątkowych walorach przyrodniczych (11 km).

Łąki ŚlesińskieEdytuj

42 ha, utworzony w 1975 r. – stanowisko reliktowej brzozy niskiej na łąkach nad Kanałem Bydgoskim (14 km).

HederaEdytuj

17 ha, utworzony w 2001 r., – las mieszany z bluszczem pospolitym i wiciokrzewem pomorskim porastający krawędź wysoczyzny morenowej Pojezierza Krajeńskiego na granicy z pradoliną Toruńsko-Eberswaldzką (10 km).

REZERWATY PUSZCZY BYDGOSKEJEdytuj

Piecki JezuickieEdytuj

33 ha, – roślinność charakterystyczna dla torfowisk i borów bagiennych z gatunkami rzadkich roślin chronionych (5 km)

ŁążynEdytuj

30 ha, utworzony w 2002 r., – ochrona 180-letniego boru sosnowego reprezentatywnego dla Puszczy Bydgoskiej (4 km).

Do 2010 planowane jest ustanowienie kolejnych kilku rezerwatów.

Parki KrajobrazoweEdytuj

Bydgoszcz należy do stosunkowo niewielu miast w Polsce, które posiadają na swoim terenie Park Krajobrazowy. Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły zajmuje 9% obszaru miasta – głównie północną skarpę pradoliny od Myślęcinka po Fordon.

Park obejmuje środkowy fragment doliny Dolnej Wisły. Utworzony w 1993 r. jest jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce.

Od przełomu Wisły w Fordonie po Gniew, gdzie zaczyna się delta, na długości 120 km mamy Dolinę Dolnej Wisły.

Do charakterystycznych utworów Doliny należą:

  • piaszczyste wyspy, ławice piasku – nietrwałe, ale ważne ze względu na miejsce

gniazdowania wielu ptaków

  • lasy łęgowe – europejski odpowiednik tropikalnych lasów deszczowych, mają najbardziej złożoną strukturę przestrzenną wśród lasów naszego kontynentu, miejsce lęgu dla większości gatunków
  • wały przeciwpowodziowe
  • tereny zalewowe, pełne jezior i starorzeczy
  • wydmy usypane przez wiatr na dnie doliny, porośnięte lasami sosnowymi
  • strefa zboczowa o nachyleniu do 50 stopni i deniwelacjach 60-70 m, porośnięta grądem zboczowym (dąb, lipa, grab, klon). Występują obrywy i osuwiska oraz źródła i wysięki wód podziemnych. Na zboczach zachodnich i południowych rosną stepowe murawy kserotermiczne
  • wysoczyzna morenowa, urozmaicona oczkami wodnymi

Na całej długości doliny spotyka się pozostałości budownictwa osadników holenderskich z XVI w. (mennonitów). Kilka zabytkowych budynków znajduje się w Łęgnowie i Otorowie w granicach Bydgoszczy. Na wschodnim brzegu znajduje się Chełmno – perła budownictwa gotyckiego, zdecydowanie warte zwiedzenia.

W Chełmnie na małym obszarze znajdziemy 7 kościołów gotyckich, mury i baszty miejskie, renesanowy Ratusz, panoramę Doliny Dolnej Wisły.

Inne ciekawe miejscowości z budowlami krzyżackimi to Świecie, Grudziądz, Nowe, Gniew.

Strefy chronionego krajobrazuEdytuj

W Bydgoszczy i okolicy wytyczono 8 stref krajobrazu chronionego:

  • Północny Pas Rekreacyjny Bydgoszczy (2640 ha)
  • Strefa Krawędziowa Doliny Wisły (11542 ha)
  • Nadwiślański, część południowa (1795 ha)
  • Bydgoskie Łąki Nadnoteckie (1201 ha)
  • Nadnotecki obszar chronionego krajobrazu (2500 ha)
  • Wydmy Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej (część wschodnia – 3500 ha i zachodnia – 24600 ha)
  • Rynna Jezior Byszewskich (1800 ha)
  • Zalew Koronowski (28687 ha)

Obszary chronionego krajobrazu otaczają Bydgoszcz ze wszystkich stron. Świadczy to o wysokich walorach środowiska naturalnego, atrakcyjności krajobrazowej i przyrodniczej.

Pomniki przyrodyEdytuj

Na terenie miasta znajduje się 82 pomników przyrody, dwa razy więcej, niż w pozostałych dużych miastach regionu razem wziętych. Bydgoszcz po tym względem znajduje się w czołówce krajowej.

Liczba pomników przyrody

1. Warszawa: 455

2. Łódź: 253

3. Gdańsk: 150

4. Kraków: 115

5. Bydgoszcz: 82

Do najciekawszych pomników przyrody należy 500-letni dąb „Bartek” o obwodzie 625 cm rosnący od XVI wieku przy ul. Toruńskiej, topole czarne w parku nad Starym Kanałem Bydgoskim. Najstarsze z drzew były sadzone za czasów Księstwa Warszawskiego. Sporo jest majestatycznych dębów, wiązów, klonów, platanów w parkach, a także wielkie głazy narzutowe.

Również na terenach graniczących z miastem spotyka się kilkadziesiąt pomników przyrody m.in. w parku Ostromeckim i rezerwatach wiślanych Małej i Wielkiej Kępie.

Liczba pomników przyrody w powiecie bydgoskim sięga 194. W regionie ustepuje tylko powiatowi świeckiemu.

Ścieżki dydaktyczneEdytuj

W Bydgoszczy i okolicach znajduje się wiele przyrodniczych ścieżek dydaktycznych.

Najwięcej z nich znajduje się w Leśnym Parku Kultury i Wypoczynku.

  • Przyrodnicza ścieżka dydaktyczna „Zacisze” - prezentuje ciekawe naturalne zbiorowiska roślin Niżu Polskiego m.in. naturalne zbiorowiska leśne, zwierzęta leśne, sposoby wykorzystywania gospodarczego lasu, infrastrukturę ochrony przyrody. Położona na krawędzi pradoliny, wśród jarów, wąwozów, stawów i źródliska „Zacisze”.
  • Ścieżka dydaktyczna dla niewidomych w Ogrodzie Botanicznym (jedyna w Polsce). Wzdłuż 300–metrowej barierki nasadzono ok. 150 roślin. Każda opatrzona jest “metryczką” zapisaną pismem Braille’a.
  • Ścieżka dydaktyczna "Poznajemy ssaki" - położona w ZOO, umożliwia bliższe poznanie ssaków (m.in. niedźwiedzie, rysie, wilki, żubry, sarny, jelenie, dziki, muflony, daniele, lisy, jeże, kuny, tchórze, bobry, borsuki, żbiki, zające, wydry, wiewiórki). Wędrówka ścieżką pozwala poznać zwierzęta podczas bezpośredniej obserwacji oraz dzięki wiadomościom zamieszczonym na tabliczkach informacyjnych przy kolejnych wybiegach.
  • Ścieżka dydaktyczna "Poznajemy drzewa" - prowadzi przez tereny Ogrodu Botanicznego. Drzewa poznawane są w ich naturalnych siedliskach (grądy, łęgi, buczyny itd.). Ścieżka uczy rozpoznawania pospolitych gatunków, takich jak: lipa, wierzba, brzoza, klon, dąb, buk, świerk, modrzew i wiele innych.
  • Ścieżka dydaktyczna "Szuwary" - prowadzi wokół największego (10,5 ha) zbiornika w Leśnym Parku i ma na celu zilustrowanie najważniejszych właściwości ekosystemów i roślin pobrzeża wód otwartych. Przebiega od pomostu przy nabrzeżu sąsiadującym z terenami wystawowymi w Myślęcinku, dalej przez atrakcyjny most na stawie i kończy się w Centrum Edukacji Ekologicznej.
  • Entomologiczna ścieżka dydaktyczna - trasa ścieżki ma długość około 1 km i przebiega w pobliżu siedziby Kujawsko-Pomorskiego Centrum Edukacji Ekologicznej. Pozwala na zapoznanie się w terenie z owadami 4 różnych typów siedlisk (las, polana śródleśna, staw i szuwary, nasłoneczniona łąka), a podczas pobytu w pracowni Centrum - na dokładne poznanie morfologii, biologii i znaczenia owadów.
  • Ornitologiczna ścieżka dydaktyczna "Ptaki Leśnego Parku"
  • Agrobotaniczna ścieżka dydaktyczna

Poza LKPiW znajdują się jeszcze inne ścieżki:

  • Leśna ścieżka dydaktyczna „Białe Błota” - na granicy Bydgoszczy z gminą Białe Błota. Na ścieżce wyznaczono 13 przystanków tematycznych.
  • Ścieżki przyrodnicze w Borach Tucholskich (Woziwoda – 3h, „Jelenia Wyspa” w Gołąbku – 3,5 km, Park Dendrologiczny, Uroczysko „Piekiełko”i in.)

Wyspy na terenie miastaEdytuj

Na terenie Bydgoszczy znajdują się 4 wyspy na Brdzie i Wiśle. Najbardziej znana Wyspa Młyńska jest bydgoskim „matecznikiem”. We wschodniej części miasta jest jeszcze wyspa na Brdzie w okolicy portu rzecznego, ostoja ptaków i pole golfowe. W Brdyujściu znajdują się dwie ograniczone odnogami i śluzami wyspy na Wiśle.

Skupisko ptaków wędrownychEdytuj

Bydgoszcz jest miastem, gdzie stale przebywa wiele dzikich ptaków. Przyciąga je przede wszystkim czysta rzeka Brda z obfitością ryb i roślinności wodnej oraz uroki dużej aglomeracji miejskiej czyli mnogość odpadków i dokarmianie przez ludzi. Przede wszystkim na bydgoskim Rynku uderza obecność wielkiej kolonii gołębi, które nie boją się przechodniów. Pokrywają one połacie płyty rynku i są chętnie dokarmiane przez mieszkańców i dzieci. W okresie zimowym na Brdzie w centrum miasta (okolice mostów Focha) zimuje kolonia ok. 500 łabędzi, co jest ich największym skupiskiem w województwie i atrakcją zimowej Bydgoszczy. Z powodu wartkiego przepływu Brda rzadko zamarza, a mieszkańcy pamiętają o dokarmianiu, przez co ptaki mają dobre warunki do pobytu. Należy dodać, że pierwsze łabędzie upodobały sobie Bydgoszcz w latach 70-tych, a rokrocznie ich liczba zwiększa się.

Poza tym można spotkać w Bydgoszczy dużo dzikich kaczek i łabędzi zasiedlających brzegi Brdy oraz mew. Park Myślęciński upodobały sobie bociany. W pobliżu stawów można ich spotkać co najmniej kilka, a w ZOO spacerują swobodnie, tak że można im się z bliska przyjrzeć. Na wyspie jeziorka myślecińskiego występuje największa w województwie kolonia śmieszki i rybitwy rzecznej. Do legów przystępuje tam ok. 1,7 tyś. par, które odchowują ok. 3 tyś. piskląt.

Obecnie w Bydgoszczy występuje 145 gatunków ptaków (dla porównania w 1936 zanotowano 77 gatunków), najwięcej w Smukale i Parku Myślęcińskim. Z kolei w pobliżu Wisły znajdują się kolejne kolonie dzikich ptaków. Obserwując rezerwaty nadwiślańskie na wschodnim brzegu zakola Wisły można usłyszeć i zobaczyć wiele z nich.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki