FANDOM


W Bydgoszczy znajdziemy zróżnicowany krajobraz, wzgórza, doliny, parowy, równiny. Liczne są cieki wodne, stawy i jeziora.

Styk krain geomorfologicznychEdytuj

Aglomeracja Bydgoszczy leży na styku krain geomorfologicznych:

  • Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej, która rozciąga się od Nieszawy do Nakła, na przestrzeni około 90 km, w okolicach Bydgoszczy ma maksymalną szerokość ok. 25 km. (od Myślęcinka do Tarkowa). Wypełniona jest systemem teras rzecznych, wśród których najniższa jest zalewowa, a wyższe zajmują wydmy śródlądowe, paraboliczne o wysokości 10-25 m, maksymalnie osiągające ponad 40 m wysokości względnej. Pole wydmowe w Kotlinie należy do jednych z największych w Polsce obok Puszczy Noteckiej i Kampinoskiej, a porośnięte jest od wieków lasem, dawniej mieszanym, obecnie głównie borem sosnowym. Brak zalesienia spowodowałby uruchomienie wydm (ruchome piaski).
  • Doliny Fordońskiej o szerokości 3 km tworzącej unikalny w skali kraju przełom Wisły widoczny z otaczających wzgórz. Dolina Wisły wcina się głęboko w otaczające wysoczyzny morenowe (ok. 60-70 m). Na wielu odcinkach zbocza doliny

są bardzo strome lub urwiste. Strefa zboczowa rozcięta jest gęstą siecią dolin erozyjnych w postaci parowów, niektórych zajętych przez źródliska i wysięki wodne. Źródło „Maria” jest eksploatowane na skalę przemysłową (wody mineralne „Ostromecko”)

  • Doliny Noteci, która jest zachodnim przedłużeniem pradoliny Wisły. Osiąga ona szerokość około 9 km i wcina się w otaczające wysoczyzny na głębokość 40-60 m. Charakterystyczną cechą doliny jest szerokie (2-6 km), zatorfione i podmokłe

dno zajęte przez rozległe łąki, stawy i Kanał Bydgoski. W strefie kontaktu doliny i wzgórz morenowych występują najwyższe kontrasty wysokościowe w województwie (do 110 m). Na całej długości północnej strefy zboczowej doliny Noteci rozwinęły się intensywne procesy zboczowe.

  • Doliny Brdy, rozwiniętej na dawnych szlakach wód roztopowych. W obrębie Bydgoszczy dolina jest głęboko wcięta w podłoże, początkowo w sandr Brdy, następnie w pradolinę Wisły. Piękno krajobrazu podkreślają meandry rzeki i

kilka rozlewisk powstałych po wybudowaniu tam z elektrowniami wodnymi.

  • Wysoczyzny Świeckiej, Pojezierza Krajeńskiego i Chełmińskiego, które obejmują wysoczyzny morenowe.Największe powierzchnie zajmuje morena denna płaska i falista. Urozmaicenie wprowadzają licznie występujące wały, wzgórza i pagórki morenowe. Charakterystyczny jest pasmowy (równoleżnikowy) układ form czołowomorenowych, rejestrujących dłuższe postoje lądolodu oraz licznie występujące oczka polodowcowe.

Położenie graniczne sprawia, że krajobraz w obrębie aglomeracji jest zróżnicowany. Nie brak krajobrazów podobnych do podgórskich, jak również równin ciągnacych się po horyzont.

Miasto leży na kilku poziomach:

  • niskich terasach w dolinie Wisły (28-30 m npm),
  • terasach pośrednich we wschodniej części miasta (37-38 m npm),
  • poziomach pradolinnych w centrum miasta (52-55 m npm)
  • wysokich terasach na południu miasta (70 m npm),
  • terasach Sandru Brdy w okolicach Smukały i Osowej Góry (75-77 m npm)
  • wysoczyznach pomorskich na północnych krańcach miasta (80 m npm).

Krawędzie terasów bywają wyraźnie i strome, jak np

  • skarpa północna (deniwelacja 40-60m) od Jachcic po Fordon,
  • skarpa południowa (deniwelacja 25 m) ciągnąca się od Prądów przez Szwederowo, Wyżyny do Czerska,
  • krawędzie doliny Brdy (20-30 m) od Smukały po Jachcice i od Opławca po Czyżkówko,
  • skarpa od Siernieczka po Brdyujście (deniwelacja ok. 10 m) i inne.

Dzięki temu miasto jest pełne punktów widokowych. Często spotyka się parowy i wąwozy w strefie zboczowej, co uatrakcyjnia krajobraz.

Idąc ścieżkami spacerowymi wzdłuż krawędzi wysoczyzn można podziwiać z góry kolejne dzielnice. Jary i wąwozy wykorzystane są na arterie komunikacyjne. Jeden z większych jarów nie jest jeszcze zagospodarowany, a znajduje się na Kapuściskach. Północną skarpę wysoczyzny porastają zróżnicowane lasy liściaste i znajduje się tam wiele ścieżek spacerowych. Wschodnie rubieże zajmuje jakby oddzielne miasto 74-tysięczny Fordon i Brdyujście, leżące bezpośrednio nad Wisłą, podobnie jak inne miasta regionu: Grudziądz, Toruń, czy Włocławek.

Nad Fordonem górują najpiękniejsze punkty widokowe i oddzielne wzgórza np Góra Szybowników, skąd rozpościera się widok na przełom Wisły. Wśród wzgórz znajdują się głębokie jary i wąwozy ze strumieniami lub wysiękami wodnymi.

Niektóre wzgórza na granicy wysoczyzn dochodzą do:

  • 94 m npm (Góra Myślęcińska),
  • 96 m nmp (Góra Zamkowa),
  • 97 m npm (Góra Szybowników,)
  • 100 m npm (Mariampol).

W Puszczy Bydgoskiej największe wydmy dochodzą do wysokości 115 m npm.

Zakole i przełom WisłyEdytuj

Stanowi krajobraz piękny i unikalny na skalę ogólnokrajową. Stosunkowo wąska tutaj Dolina Wisły (3 km) wcina się głęboko w wysoczyznę Pojezierza Pomorskiego. Urwiste zbocza pokryte są jarami, wąwozami i strumieniami. W żadnym miejscu w kraju Wisła tak gwałtownie nie zakręca. Rzeka sięga tu najbardziej na zachód. Ze wzgórz rozpościera się niesamowity widok.

Najpiekniejsze punkty widokowe to:

  • Góra Szybowników z widokiem na Ostromecko, rezerwat Las Mariański i wschodnie zbocza Doliny
  • Góra Krzywoustego górujaca nad Łęgnowem z widokiem na Fordon, zakole Wisły i rezerwat Mała Kępa
  • Góra Ostromecka z widokiem na zachodnie zbocza Doliny i rezerwat Wielka Kępa
  • Wzgórza Mariampola, parów jarużyński z widokiem na wschodnie zbocza
  • szczyt Grodziska Wyszogród z widokiem na zakole Wisły i rezerwat Mała Kępa

Ze wzgórzami związane są różne ciekawostki.

Góra Szybowników zwana także Czarną Górą, wznosi się 60 m ponad poziom Fordonu, dawniej wykorzystywana do lotów szybowcowych (1933-1958). Absolwentem tej szkoły był m.in. ówczesny dowódca wojsk lotniczych gen. bryg. Jan Frey Bielecki. Góra leży w miejscu, gdzie pradolina zakręca na północ stając się Doliną Dolnej Wisły. U jej podnóża zbudowano pomnik Ikara na cześć lotników szybowcowych. Na zboczu widnieje ogromny, zbudowany w latach międzywojennych znak szkoły szybowcowej.

Nazwa „Wzgórze Krzywoustego” pochodzi z legendy, że król w XII w. obserwował stąd Wyszogród przed przeprawą przez Brdę. Bardzo sugestywny opis walk dał Gall Anonim. Wojska polskie po przeprawie przez Brdę starły się przez pomyłkę z Mazowszanami. Tak więc próba zaskoczenia Pomorzan nie powiodła się. Przez następne 8 dni czyniono przygotowania do zdobycia grodu, budowano machiny oblężnicze. Do szturmu nie doszło, bo obrońcy poddali gród w obawie przed zemstą Krzywoustego. Król pozostał na miejscu kolejne 8 dni. W tym czasie umocniono gród i pozostawiono polską załogę. Po zakończonej kampanii gród wszedł w skład Wielkopolski.

Ze wzgórza, które wznosi się ok. 40 m ponad pradolinę Wisły widać majestatyczny zakręt i przełom Wisły. W XIX w. na wzgórzu zatrzymał się pruski monarcha Wilhelm II z księciem Albrechtem. Od tego czasu Niemcy zwali to miejsce wzgórzem Albrechta. W 1932 r. władze miejskie Bydgoszczy ustawiły uroczyście na wzgórzu krzyż symbolizujący piastowską historię tego miejsca. Należy dodać, że badania wykazały istnienie na wzgórzu fundamentów starych budowli, co może być pozostałością średniowiecznej strażnicy.

Drogą ze Strzelec Górnych do Dolnych można samochodem zjechać w Dolinę obserwując piękne widoki.

Piękna jest droga z Fordonu do Trzęsacza u podnóża Doliny z widokiem na chrakterystyczne dla tych terenów sady drzew owocowych. Inna ciekawą drogą jest trakt z Ostromecka do wioski Mozgowina. Biegnie u podnóża zbocza wschodniego, a po drugiej stronie widać rozlewiska Wisły.

W Brdyujściu znajdują się dwie ograniczone odnogami i śluzami wyspy na Wiśle porośnięte lasem łęgowym. Na jednej z nich znajduje się okresowo zalewany przylądek, z którego można obserwować majestatyczne zakole Wisły, która w tym miejscu najbardziej sięga na zachód w swym 1025 km biegu przez Polskę. Widać rezerwaty wiślane po wschodniej stronie rzeki, odgłosy dzikich ptaków. Świetny cel np wycieczki rowerowej, zwłaszcza po południu, kiedy słońce oświetla wschodni brzeg.

Cztery rzeki o odmiennym charakterzeEdytuj

O Bydgoszcz zahaczają 3 zupełnie odmienne rzeki z innymi krajobrazami i roślinnością: majestatyczna Wisła, piękna Brda i nizinna Noteć + zabytkowy kanał bydgoski

Co je charakteryzuje:

WISŁAEdytuj

wielkość, potęgowana przez ogromne zakole. Szczególnie piękny widok ma z wysp w Brdyujściu, na rzecie tworzą się wyspy piaszczyste, w lecie naprzeciw Wyszogrodu i Czerwińska nad Wisłą.

BRDAEdytuj

chrakter quasi-górski, w górnym biegu płynie wartko i jest bardzo czysta. Płynie głęboko wciętą doliną o urwistych zboczach. Brzegi są dzikie i zarośnięte drzewami kłaniającymi się w rzece. W dolnym biegu jest spokojniejsza i rozlana w szerokim korycie z licznymi meandrami w otoczeniu parków i roślinności łęgowej.

NOTEĆ i KANAŁY NOTECKIEEdytuj

charakter spokojnej nizinnej rzeki, w otoczeniu rozległych łąk. Krajobraz emanuje spokojem i idyllicznym wiejskim urokiem. W gminie Białe Błota znajdują się Bydgoskie Łąki Nadnoteckie – rozległy teren łąk poprzecinanych kanałami z orginalnymi zasuwami. Utworzono je w I poł. XIX wieku.

KANAŁ BYDGOSKIEdytuj

spokojny nizinny charakter, liczne budowle hydrotechniczne

Zalesienie okolicEdytuj

Bydgoszcz jest jedynym dużym miastem w Polsce otoczonym ze wszystkich stron lasami. Właściwie leży na ogromnej polanie leśnej. Raj dla grzybiarzy i osób szukających spokoju i kontaktu z przyrodą. Lasy tworzą zdrowy mikroklimat w okolicach. W powietrzu unoszą się olejki eteryczne, a latem po deszczu spacer lasem to niezapomniane przeżycie.

Lasy są zróżnicowane. Dominują bory sosnowe, ale na północnych wysoczynach są enklawy lasów liściatych np w okolicy Osowej Góry, Opławca, Rynkowa, Fordonu. Na zboczu lasy są zróżnicowane gatunkowo. Z kolei w dolinie Wisły i Brdy spotkamy lasy łęgowe. Wielkie połacie borowin spotka się w Rynkowie i lasach Osowej Góry.

Wiele osiedli graniczy z lasemEdytuj

Właściwie z każdego bydgoskiego osiedla w 15 minut możemy znaleźć się w lesie.Ponad połowa osiedli bezpośrednio graniczy z lasem. Najkorzystniejsze warunki mają pod tym względem mieszkańcy zachodnich i północno-zachodnich osiedli, Leśnego, Bartodziei, Wyżyn, Kapuścisk, Glinek, Błonia, Brdyujścia, Fordonu.

Liczne atrakcyjne krajobrazowo miejscaEdytuj

PUSZCZA BYDGOSKAEdytuj

Puszcza Bydgoska to istny labirynt pagórów wydmowych i dolin. Graniczy z domami mieszkalnymi południowych osiedli Bydgoszczy, zaplecze spacerowe dla mieszkańców górnego tarasu – m.in. osiedli Wyżyny, Kapuściska, Glinki i Wzgórze Wolności. Puszcza ma ciekawe walory krajobrazowe z powodu ukształtowania terenu. Na jej części występują strome pagóry wydmowe, ułożone regularnie, bądź zupełnie nieregularnie o wysokości względnej do 40 m. Stąd ma charakter podobny do okolic podgórskich. Czasem można zaobserwować przebiegające sarny i zające. W obszarze na południe od lotniska można spotkać obiekty wojskowe: bazy paliwowe, stacje radiolokacyjne, pozostałości dawnych dróg trasowanych przez wojsko.

KRAWĘDZIE WYSOCZYZNEdytuj

Do bardzo urokliwych wycieczek w Bydgoszczy należy spacer krawędzią pradoliny z zachodu na wschód. Idąc z Prądów, przez kolejno: Miedzyń, Jary, Wilczak, Szwederowo, Wzgórze Wolności, Wyżyny, Kapuściska dochodzimy do Czerska, gdzie znajduje się punkt widokowy na przełom Wisły. Cała trasa ma długość ok. 15 km i pięknie prezentuje sie nocą, kiedy można podziwiać z góry rozświetlone miasto z podświetlanymi zabytkami i budynkami użyteczności publicznej.

Inną drogą jest spacer pieszy bulwarami, lub statkiem rzeką Brdą. Wówczas można zwiedzać miasto „od dołu” oglądając średniowieczne i XIX-wieczne budowle, z których wiele pobudowano bezpośrednio nad rzeką.

Ze skarpy północnej również można obserwować miasto. Najciekawsze stanowiska są na wysokości Osowej Góry, Jachcic, wzgórza nad uroczyskiem „Zacisze” w parku myślęcińskim, Góra Myślęcińska, stare grodzisko przy ul. Armii Krajowej, grodzisko Zamczysko i wzgórza Fordońskie.

JAR NA KAPUŚCISKACHEdytuj

obejmuje zadrzewione w latach 50-tych skarpy w okolicach ul. Sandomierskiej i Częstochowskiej. Przy ul. Sandomierskiej park obejmuje głęboki jar w skarpie pradoliny długi na ok. 2 km i głęboki ok. 30 m, jedyny niewykorzystany jeszcze na trasę komunikacyjną, atrakcyjny krajobrazowo

DOLINA ŚMIERCIEdytuj

mieści się w naturalnym leśnym wąwozie, obejmuje m.in. cmentarz pomordowanych tutaj mieszkańców Bydgoszczy w X 1939 r, monumentalny pomnik, golgotę i trasy spacerowe obejmujące okoliczne wzgórza

TOR REGATOWYEdytuj

duży zbiornik wodny wykorzystywany do zawodów regatowych wioślarskich i żeglarskich, otoczony wieloma przystaniami żeglarskimi, trybunami dla widzów i hangarami dla łodzi.

Wokół znajdują sie również ścieżki spacerowe,a w pobliżu śluza, po której można przejść na wyspę

WAŁY FORDOŃSKIEEdytuj

tereny spacerowe, piękne krajobrazowo dla mieszkańców starego Fordonu i osiedla Nad Wisłą, obejmują ścieżkę spacerową na wałach nadwiślańskich otaczających dzielnicę, oraz 5 km nadwiślańskich dzikich plaż i starorzeczy

STREFA REKREACYJNA JANOWOEdytuj

osiedle w sąsiedztwie zakola Brdy i dużego kompleksu leśnego. Mieści się tam m.in. ośrodek wypoczynkowy, stanica wodna, kompleks działek rekreacyjnych, sanatorium, plaże nad Brdą. Rzeka jest czysta i zachowała dziki, pierwotny charakter. Ze względu na wysokie walory wypoczynkowe na tym terenie przebiega kilka znakowanych szlaków turystycznych

PARK MILENIJNY I GRODZISKO WYSZOGRÓDEdytuj

położony nad Wisłą w dzielnicy Fordon, obejmuje dawną gliniankę, brzeg Wisły i park złożony ze starodrzewu, grodzisko Wyszogród z XI w., obok most kratownicowy przez Wisłę o długości 1 km.

GLINANKA W BRDYUJŚCIUEdytuj

dwa czyste jeziora z wyspami i półwyspami, powstałe po zalaniu wyrobisk po wydobyciu gliny, w sezonie wykorzystywane do kąpieli i wędkowania, zaplecze dla mieszkańców Fordonu i Brdyujścia

JEZIORO JEZUICKIEEdytuj

Około 7 km na południe od Bydgoszczy wśród lasów znajdziemy Jezioro Jezuickie złożone z trzech mniejszych jezior połączonych przesmykami, które można przebyć w bród (woda do kolan). Kilka następnych połączonych jeziorek jest już przekształconych w torfowiska. Jezioro ulega dosyć szybkiemu zanikowi. W XX w. jego powierzchnia zmniejszyła się o 33 ha. Niedaleko znajduje się rezerwat przyrody „Dziki Ostrów”, który jest rozległym naturalnym lasem czysto dębowym z charakterystycznym runem leśnym. Należy dodać, że w Puszczy Bydgoskiej znajduje się kilka miejsc, które są pozostałością dawnych śródleśnych jezior, dzisiaj już uległych zanikowi.

STAWY NOTECKIEEdytuj

W pradolinie Noteci na zachód od Bydgoszczy znajdują się liczne stawy. Środkiem płynie kanał bydgoski, a obszary łąk siegają po horyzont. Dominantę krajobrazu stanowią wzgórza na północy i południu.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki